राक्षस वधको खुसीयालीमा बर्सेनि नाचिन्छ ‘डल्ले सराय’

डल्ले सराय प्यूठानको सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको मौलिक परम्परा हो । यसको उत्पत्तिबारे लिखित इतिहास उपलब्ध छैन । तर, स्थानीय लोककथाले यसलाई एउटा साहसिक घटनासँग जोड्छ । २६ कात्तिक, प्युठान । ढोल–मादलको तालमा तरबार उचाल्दै गाउँलेहरू ‘वाख्यै… वाख्यै…’ भन्दै नाचिरहेका थिए । कसैको गलामा फूलको माला थियो, कसैको हातमा तरबार ।

भाइटीकाको भोलिपल्ट प्यूठान नगरपालिका–७, पुण्यखोलामा देखिएको यो दृश्य पुस्तौँ पुरानो ‘डल्ले सराय नाच’को निरन्तरता थियो । स्थानीयको सामूहिक सहभागितामा यस वर्ष पनि परम्परागत नाच उल्लासका साथ सम्पन्न भयो । डल्ले सराय प्यूठानको सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको मौलिक परम्परा हो । यसको उत्पत्तिबारे लिखित इतिहास उपलब्ध छैन । तर, स्थानीय लोककथाले यसलाई एउटा साहसिक घटनासँग जोड्छ । लोककथा अनुसार, कुनै समय गाउँमा मानवरूपी राक्षसको आतंक थियो ।

उसले बर्सेनि एक जना गाउँलेको मासु खाने गथ्र्यो । गाउँलाई त्यसको आतंकबाट मुक्त गराउन एक साहसी युवकले आफ्ना बाबुको सट्टा आफू राक्षसको वासस्थानमा पुगेर उसको वध गरेको जनविश्वास छ । त्यसपछि चार गाउँका बासिन्दाले तरबार बोकेर ‘वाख्यै… वाख्यै…’ भन्दै खुसीयाली मनाएको घटनालाई डल्ले सराय नाचको उत्पत्तिसँग जोड्ने गरिएको छ । नाचमा युवा तथा अधबैंसे पुरुष सहभागी हुन्छन् । गाउँका दिदीबहिनीले लगाइदिएको फूलको माला पहिरिएर उनीहरू परम्परागत भेषभूषामा नाच्छन् ।